Zorgverzekering en regels bij wonen in het buitenland

Uitschrijven uit de BRP

Ga je naar verwachting acht maanden of langer binnen een periode van twaalf maanden in het buitenland verblijven, dan ben je verplicht je uit te schrijven bij je gemeente. Dat kan in de regel vanaf vijf dagen voor vertrek. Na uitschrijving word je ingeschreven in het Register Niet-ingezetenen (RNI). Je burgerservicenummer blijft geldig.

Ga je korter weg, dan blijf je ingeschreven. Ook als je in die periode je huis onderverhuurt, blijft Nederland in de regel je woonland.

Wat gebeurt er met je zorgverzekering?

De Zorgverzekeringswet (Zvw) geldt voor iedereen die in Nederland woont of in Nederland werkt en daarover loonbelasting betaalt. Dat betekent:

• Je woont niet meer in Nederland en werkt niet in Nederland: je bent niet meer verzekeringsplichtig en je zegt je zorgverzekering op met ingang van de datum van uitschrijving. Stuur je zorgverzekeraar een bewijs van uitschrijving.
• Je woont in het buitenland maar werkt voor een Nederlandse werkgever, bijvoorbeeld tijdens detachering: je blijft vaak verzekerd voor de Zvw. De SVB beoordeelt dit.
• Je woont in een EU-land en ontvangt een Nederlandse uitkering of pensioen: je kunt recht houden op zorg via een verdragsregeling, uitgevoerd door het CAK.

Zeg je je verzekering niet op terwijl je er geen recht meer op hebt, dan kan de zorgverzekeraar je polis met terugwerkende kracht beëindigen en de gemaakte zorgkosten terugvorderen. Andersom geldt: ben je nog wel verzekeringsplichtig en zeg je op, dan kun je een boete krijgen.

Wet langdurige zorg (Wlz)

De Wlz, voor langdurige zorg zoals verpleeghuiszorg, is net als de Zvw gekoppeld aan wonen of werken in Nederland. Na emigratie val je er meestal niet meer onder. Kom je later terug, dan ben je vanaf dat moment weer verzekerd.

AOW en pensioen

Je bouwt AOW op over de jaren dat je tussen je 15e en je AOW-leeftijd in Nederland woont of werkt. Elk jaar in het buitenland zonder Nederlandse verzekering kost je ongeveer 2 procent van je latere AOW.

Je kunt je vrijwillig verzekeren voor de AOW bij de SVB. De aanvraag moet binnen een jaar na vertrek binnen zijn, voor een periode van maximaal tien jaar. De premie is inkomensafhankelijk. Voor wie langere tijd weggaat, kan dit een aanzienlijk verschil maken.

Voor je aanvullende pensioen hangt het af van je werkgever en pensioenfonds. Bij een lokaal contract bouw je meestal geen Nederlands pensioen meer op. Vraag bij je pensioenfonds wat je opties zijn.

Belasting

Het jaar van vertrek geldt als emigratiejaar. Daarvoor vul je een zogeheten M-formulier in, met je situatie voor en na vertrek. Daarna ben je in Nederland in de regel alleen nog belastingplichtig voor inkomen uit Nederlandse bronnen, zoals een verhuurde woning of Nederlands loon. Belastingverdragen voorkomen dat je dubbel belasting betaalt.

Of je werkelijk geëmigreerd bent, beoordeelt de Belastingdienst aan de hand van al je omstandigheden. Een woning in Nederland aanhouden of je gezin hier laten wonen kan betekenen dat je fiscaal toch Nederlander blijft.

Toeslagen, studiefinanciering en uitkeringen

• Zorgtoeslag: stopt als je niet meer Nederlands verzekerd bent. Geef je vertrek door om terugbetalingen te voorkomen.
• Huurtoeslag: stopt als je niet meer in de woning woont.
• Kinderbijslag: hangt af van je situatie en het land. Meld je vertrek bij de SVB.
• Studiefinanciering: onder voorwaarden meeneembaar naar het buitenland. Check dit bij DUO.
• Uitkeringen zoals WW: vaak alleen onder strikte voorwaarden exporteerbaar. Neem contact op met UWV.

Checklist voor vertrek

1. Zes tot drie maanden voor vertrek. Bepaal je verblijfsduur, onderzoek visumeisen, vraag je werkgever om duidelijkheid over detachering of lokaal contract en vraag advies over een internationale zorgverzekering.
2. Twee maanden voor vertrek. Sluit je internationale zorgverzekering af met de juiste ingangsdatum en vraag een Engelstalige verzekeringsverklaring aan voor je visum.
3. Een maand voor vertrek. Regel aansprakelijkheid, inboedel en rechtsbijstand, vraag de EHIC aan als je Nederlands verzekerd blijft in Europa, en zeg abonnementen op.
4. Vijf dagen voor vertrek. Schrijf je uit bij de gemeente. Vraag een bewijs van uitschrijving.
5. Na vertrek. Zeg je Nederlandse zorgverzekering op met het bewijs van uitschrijving, meld je vertrek bij Toeslagen, en vraag binnen een jaar de vrijwillige AOW-verzekering aan.

Terugkeer naar Nederland

Kom je terug, schrijf je dan in bij je nieuwe gemeente. Vanaf dat moment ben je verzekeringsplichtig en heb je vier maanden om een basisverzekering af te sluiten; die gaat met terugwerkende kracht in. Zeg je internationale verzekering pas op als de basisverzekering loopt, zodat je geen gat in je dekking hebt.